Kristien Hemmerechts – Brede heupen

De Arbeiderspers, Amsterdam (1989)

Titelverklaring:

De titel verwijst naar de overgebleven ‘lichamelijke onvolkomenheid’ van de hoofdpersoon. De ‘afwijking’ is het gevolg van haar zwangerschap en zware bevalling.

De auteur:

Kristien Hemmerechts wordt geboren op 27 augustus 1955 in Brussel. Ze studeert Germaanse filologie en promoveert met een proefschrift over Jean Rhys. Ze debuteert in 1986 met drie verhalen in de Engelstalige bundel First fictions, Introduction 9. In de romans Een zuil van zout (1987) en Brede heupen (1989) schetst Kristien in een koele, afstandelijke stijl de innerlijke labiliteit van een vrouwelijke hoofdfiguur. Over relaties, meestal tussen man en vrouw, soms ook die tussen vrouwen onderling, handelen de meeste verhalen in de bundels Weerberichten (1988) en ‘s Nachts (1989). De suggestieve stijl roept een woestijnlandschap van gevoelens en gedachten op. In 1990 ontvangt zij de driejaarlijkse Staatsprijs voor Verhalend Proza en in 1993 de Frans Kellendonkprijs voor haar gehele oeuvre.

Recent werk:

Een zuil van zout (1987, roman), Lang geleden (1994, verhalen), Kort kort lang (1996, roman), De tuin der onschuldigen (1998, roman).

Literaire stroming:

Moderne Nederlandse literatuur.

Genre:

Caleidoscopische roman met feministische en naturalistische trekken.

Samenvatting:

Laura woont samen met Carla en werkt als secretaresse bij Vincent, haar vriend. Vincent heeft haar een complete metamorfose laten ondergaan; alleen haar brede heupen blijven een probleem. In de zomer van 1987 bezoekt Laura haar oudere zus Elza in het psychiatrisch ziekenhuis. Elza zit op de afdeling waar Carla werkt; afdeling ‘De Tulp’.

Laura’s relatie met Vincent is vijf maanden daarvoor begonnen. Op de avond van Vincents verjaardag bedrijven ze in een witte hotelkamer voor het eerst de liefde. Voor ze Vincent leerde kennen, heeft Laura elf maanden samengewoond met Jasper (een broer van Carla). Ze woonden boven een Chinees restaurant. Een maand voor de bevalling trekt ze bij Carla in.

 

Elza heeft als eerste van de vier kinderen het huis verlaten. In augustus 1983 gaat het mis met haar en belandt ze in het ziekenhuis. Laura en Elza leken vroeger sprekend op elkaar. Elza was in alles knapper dan Laura, maar was onevenwichtig en angstig. In het gezin wordt weinig over Elza’s opname gepraat, met vrienden helemaal niet.

 

Jasper is zich bewust van zijn eigen lelijkheid. Jasper en Carla hebben weinig vrienden. Hun moeder verblijft na haar scheiding veel in het buitenland. Laura vindt Jaspers lelijkheid juist aantrekkelijk. In januari 1984 gaan ze voor het eerst met elkaar naar bed. Als Jaspers moeder het huis verkoopt, gaan ze samenwonen. Jasper verdient wat achter de tap van een café en Laura typt scripties.

 

Ongeveer drie maanden na de bevalling vertrekt Laura naar Londen voor een (door haar moeder geregelde) stage. Op het vliegveld van Brussel ontmoet ze Antonello Mela, die op weg is naar zijn moeder, die op Sardinië woont. Tijdens Laura’s verblijf in Londen past haar moeder op haar dochtertje Edith. Na een paar weken zoekt Laura contact met Antonello, die zich als een gentleman gedraagt en haar avances afwijst. Hij wil haar alleen als een vader vertroetelen. Laura’s eigen vader is bij een ongeval omgekomen toen zij nog klein was. Na haar terugkomst uit Engeland trekt Laura (zonder Edith) bij Carla in. Jasper laat zich niet meer zien en is aan de drank geraakt. Laura vindt snel een baan.

 

Laura stelt de familieleden voor kerstmis bij haar te vieren. De kerstdag brengen de familieleden grotendeels in ‘De Tulp’ door, maar Elza slaapt. Op de eerste werkdag na kerstmis breekt Vincent met Laura, die verzwegen heeft, dat ze niet zwanger is.

Tijd en tijdvolgorde:

Het verhaal strekt zich uit over een periode van ongeveer 12 jaar (1975-1987). Het tijdsverloop is niet chronologisch, verleden en heden wisselen elkaar voortdurend af.

Plaats / ruimte:

Het verhaal speelt zich voornamelijk in Brussel af. Laura verblijft ook enkele weken in Londen.

Karakterbeschrijving en ontwikkeling / onderlinge relaties:

Laura:

Laura is in 1987 26 jaar oud. Ze is opportunistisch en heeft geen duidelijk toekomstbeeld. Ze laat haar leven inrichten door anderen. Laura verliest haar vader op jonge leeftijd. Ze heeft geen echte contacten met haar moeder en haar twee broers (Bart en Tom). Haar twee jaar oudere zus Elza, zadelt Laura vooral op met minderwaardigheidsgevoelens. Ze woont een aantal jaren samen met Jasper en raakt goed bevriend met zijn zus Carla. Na een verblijf in London, begint ze een relatie met Vincent. Keer op keer laat ze haar leven bepalen door haar relatie. Ze is een rond karakter.

Geloofwaardigheid van het verhaal:

….

Thematiek:

In Brede heupen staat de vraag ‘Wie is normaal?’ centraal. Naast deze hamvraag spelen stukgelopen relaties een belangrijke rol.

Motto:

Geen.

Taalgebruik:

Het taalgebruik in Brede heupen is begrijpelijk. Het boek is makkelijk leesbaar.

Opdracht:

Brede heupen is opgedragen aan V.; ‘Voor V.’

Vertelsituatie:

Personale vertelsituatie.

Perspectief:

Het perspectief ligt uitsluitend bij Laura: hij-perspectief.

Verhaalopbouw:

De roman telt acht genummerde hoofdstukken zonder titels en bestaat uit een aantal associatieve herinneringen.

Eigen mening:

….